Duits cao-recht in de lift? Nieuwe publicatie in TAC

De Europese Richtlijn Toereikende Minimumlonen zet het cao-stelsel in Europa volop in beweging. In mijn nieuwste bijdrage aan TAC: ‘Duits cao recht in de lift’ onderzoek ik hoe Duitsland probeert de cao-dekkingsgraad te verhogen en welke lessen daaruit kunnen worden getrokken voor Nederland. Het artikel biedt een rechtsvergelijkende analyse van actuele ontwikkelingen in het Duitse cao-recht en de gevolgen daarvan voor de toekomst van collectieve arbeidsvoorwaardenvorming.

Duits cao-recht in de lift?

In de nieuwste editie van TAC (Tijdschrift voor Arbeidsrecht in Context) verscheen mijn artikel "Duits cao-recht in de lift?". Aanleiding vormt de Europese Richtlijn Toereikende Minimumlonen, die lidstaten met een cao-dekkingsgraad onder de 80% verplicht een actieplan op te stellen ter bevordering van collectieve onderhandelingen. Duitsland staat daarbij voor een grote uitdaging: de cao-dekkingsgraad bedraagt nog slechts circa 49%, tegenover ongeveer 72,5% in Nederland.

In het artikel bespreek ik de belangrijkste kenmerken van het Duitse cao-recht, waaronder de wettelijke cao-binding (Tarifgebundenheit), de rol van algemeenverbindendverklaring, de opkomst van zogenoemde OT-lidmaatschappen (Ohne Tarif) en de ruime mogelijkheden voor cao-incorporatie door ongebonden werkgevers. Daarnaast ga ik in op de actuele discussie tussen Duitse vakbonden en werkgeversorganisaties over de vraag hoe de cao-dekking kan worden versterkt.

Aan bod komen onder meer het nieuwe Duitse Bundestariftreuegesetz, de discussie over differentiatieclausules, het zelfstandig vorderingsrecht van vakbonden, de positie van gedetacheerde werknemers en de fundamentele vraag of cao's vooral moeten "binden" via lidmaatschap of juist moeten "gelden" via overheidsinterventie.

De Duitse discussie laat zien hoe belangrijk een sterke institutionele basis is voor een goed functionerend cao-stelsel. Juist daarom biedt de vergelijking met Duitsland waardevolle inzichten voor de verdere ontwikkeling van het Nederlandse cao-recht.

Het volledige artikel is verschenen in TAC (Tijdschrift voor Arbeidsrecht in Context), nr. 1, 2026.