Onderhoud aan het cao/avv-stelsel

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Kamervragen beantwoord over het Nederlandse cao-stelsel. De cijfers zijn duidelijk: tussen 2010 en 2024 daalde de dekkingsgraad van 76,7% naar 72,5%.

Nederland heeft eind 2025 een actieplan bij de Europese Commissie ingediend. De reden: we zitten onder de EU-grens van 80% cao-dekkingsgraad. De grootste uitdagingen zitten in specifieke sectoren:

- IT-dienstverlening

- Juridische dienstverlening

- Informatiediensten

- Reclame en marktonderzoek

- Managementadvies

Deze "witte cao-vlek" groeit vooral in ICT en specialistische zakelijke dienstverlening. Binnen de financiële sector bestaan grote verschillen: banken en verzekeraars vallen vaak wel onder een cao, fintechbedrijven vaak niet.

Het kabinet kondigt belangrijke veranderingen aan.

Voor het eerst komt er een wettelijk onafhankelijkheidsvereiste voor vakbonden. Dit volgt uit ILO-verdrag nr. 98, maar stond nog niet expliciet in de Wet CAO.

Ook het dispensatieproces wordt aangepakt. Tussen 2021 en 2025 werd slechts acht keer dispensatie verleend van een algemeen verbindend verklaarde cao. Dertien verzoeken werden afgewezen. De huidige open normen worden verduidelijkt en het proces vereenvoudigd.

Zowel de sociale partners als het ministerie brengen op eigen wijze het belang van de cao onder de aandacht bij werkgevers en werknemers. Ondanks de dalende dekkingsgraad blijft de tevredenheid hoog: jaarlijks is minstens driekwart van de werknemers tevreden of zeer tevreden met hun cao.

Het actieplan richt zich op het bevorderen van collectieve onderhandelingen, toegankelijkere cao-teksten en modernisering van het cao-stelsel.