Werkgever zonder werknemers? Rechtbank bevestigt ruime werkingssfeer cao Particuliere Beveiliging

Een onderneming die uitsluitend met zzp’ers werkt, kan toch onder de werkingssfeer van de cao Particuliere Beveiliging vallen. Dat volgt uit een recente uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant. De rechtbank geeft daarbij belangrijke handvatten voor de handhaving van cao’s, de controle op schijnzelfstandigheid en de onderzoeksbevoegdheden van cao-fondsen.

Werkgever in cao-zin niet gelijk aan werkgever in arbeidsrechtelijke zin

In de uitspraak van 19 augustus 2026 (ECLI:NL:RBZWB:2026:7936) stond een beveiligingsbedrijf centraal dat geen werknemers in dienst had, maar uitsluitend werkte met zelfstandigen. Volgens de onderneming kon zij daarom niet onder de cao Particuliere Beveiliging en de cao Sociaal Fonds Particuliere Beveiliging vallen.

De kantonrechter volgde die redenering niet. Uit de tekst van de cao’s blijkt dat als werkgever wordt aangemerkt degene die een particuliere beveiligingsorganisatie exploiteert. Het hebben van werknemers is daarvoor geen vereiste. Daarmee bevestigt de rechtbank dat het cao-rechtelijke werkgeversbegrip een eigen betekenis kan hebben, los van het arbeidsrechtelijke werkgeversbegrip uit het Burgerlijk Wetboek.

Controle op inzet van zzp’ers

Een tweede belangrijk onderdeel van de uitspraak betreft de bevoegdheden van cao-fondsen bij werkingssfeeronderzoeken. De rechtbank oordeelt dat een fonds niet alleen informatie mag opvragen over werknemers, maar ook over ingeschakelde zzp’ers. Zonder die mogelijkheid zou controle op mogelijke schijnzelfstandigheid immers lastig uitvoerbaar zijn.

Daarnaast maakt de uitspraak duidelijk dat ondernemingen verplicht zijn aan dergelijke onderzoeken mee te werken. Het enkele standpunt dat geen werknemers in dienst zijn, is daarvoor onvoldoende. Bij het uitblijven van medewerking kunnen aanzienlijke contractuele boetes worden opgelegd, al laat de rechtbank tegelijkertijd zien dat dergelijke boetes door de rechter kunnen worden gematigd wanneer zij onevenredig uitpakken.

Belang voor de praktijk

Deze uitspraak onderstreept dat de werkingssfeer van een cao in de eerste plaats wordt bepaald aan de hand van de cao-tekst zelf. Voor de particuliere beveiligingssector kan het exploiteren van een vergunninghoudende beveiligingsorganisatie voldoende zijn om als werkgever in cao-zin te kwalificeren. Daarnaast bevestigt de uitspraak dat cao-fondsen onderzoek mogen doen naar de inzet van zelfstandigen en daarmee een belangrijke rol vervullen bij de handhaving van cao-verplichtingen en de aanpak van schijnzelfstandigheid. Daarmee is deze uitspraak relevant voor zowel cao-handhavers als ondernemingen die in hun bedrijfsvoering gebruikmaken van zzp-constructies.